SPOT ON is hét platform over innovatie van toezicht. Daarover gaan we hier op het scherpst van de snede met elkaar in dialoog. Met prikkelende artikelen, reacties, video’s, interviews en inspirerende voorbeelden uit de praktijk.

Wat zijn nieuwe vergezichten als we kijken naar toezicht? Welke oplossingsrichtingen zijn kansrijk? Welke aanpak werkt?

Wat gaat er al goed in de praktijk van alledag? Welke kennis en ervaring kunnen we uitwisselen? En van welke ervaringen kunnen we leren?

Wat zijn interessante actuele ontwikkelingen in toezicht? Welke trends tekenen zich af? Hoe krijgt innovatie vorm?

nieuws | satellieten

Foto de ruimte

Meten vanuit de ruimte

Wie nauwkeuriger de uitstoot van zwavel- en stikstofdioxiden op zee wil meten en beoordelen, kan de inzet van satellieten overwegen. Maar hoe doe je dat? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de universiteiten van Leiden en Wageningen doen hier samen onderzoek naar

Lees verder

reportage | Inspecteur Rebecca

Foto Rebecca van der Linden

'Ik ben een vakidioot'

Als jong meisje droomt Rebecca van der Linden er al van om gevechtspiloot te worden. Helaas miste ze het talent voor het besturen van een vliegtuig, maar het werken bij Defensie bleef trekken. Nu werkt ze als inspecteur bij de Inspectie Militaire Gezondheidszorg. En is het haar droombaan?

Lees verder

reportage | muizenplaag

Foto muizenplaag

Muizenplaag vraagt om meer samenwerking

Er is sprake van een heuse muizenplaag. Althans, afgaande op het aantal meldingen bij de NVWA: een toename van 285 procent in vier jaar tijd.

Lees verder

Reportage | Inspecteur Calijn Hylkema

Foto Calijn Hylkema

'Interessant om het puzzeltje te leggen'

Calijn Hylkema-van der Kolk, is een van de jongste inspecteurs voor het primair onderwijs. Met hart en ziel zet ze zich in voor beter onderwijs. Wat drijft haar en wat vindt ze zo mooi aan haar vak?

Lees verder

Column | Michiel Korthals

foto michiel korthals

'Herstel de band met ons voedsel'

We zijn vervreemd van wat we eten. Dat stelt Michiel Korthals, hoogleraar voedselfilosofie aan de Wageningen Universiteit. Hij schreef er het boek 'Goed eten' over.

Lees verder

Column | John Derksen

foto John Derksen

'Aan de voorkant veiligheid regelen'

De overheid en de consument krijgen geen grip op de risico's van slimme apparaten. Zo stelt Volkskrant-onderzoeker Huib Modderkolk. Maar plaatsvervangend hoofdinspecteur John Derksen van Agentschap Telecom ziet toch wel mogelijkheden.

Lees verder

Longtweet | hogere boetes

foto tweet hogere boetes

‘Hogere boetes voor recidivisten’

Hoe vaker je een overtreding begaat, hoe hoger de boete wordt. Dat is eerlijker en gaat handhaving makkelijker maken. Zo stelt Peter van der Knaap (SWOV).

Lees verder

Debat | Eigen regie

Foto-van-pillen

Op eigen risico - de gevaren van de doe-het-zelf-zorg

Wat zijn de voor- én nadelen van de toenemende eigen regie in de zorg? Daarover gingen zorgverleners, patiënten, mantelzorgers en professionals uit de wereld in gesprek.

Lees verder

Debat | Voedselveiligheid

Internetfora-Belastingdienst-foto

Weten we nog wel wat we eten?

De mensen vervreemden van hun voedsel en kunnen de kwaliteit niet controleren. Met alle risico’s. Zo stelt voedselfilosoof Michiel Korthals. 

Lees verder

Video | voedselveiligheid

Weten we nog wat we eten?

Waardoor laten consumenten zich leiden wanneer zij boodschappen doen? Wij gingen de straat op.

Column | John Verhoef

foto John Verhoef

Maatwerk vereist bij eigen regie op zorg

Is het een kille bezuiniging of staat de mens écht centraal? Dat hangt volgens lector John Verhoef af van individuele mogelijkheden en wensen.

Lees verder

Column | Huib Modderkolk

foto Huib Modderkolk

'Risico's zijn groot maar onzichtbaar'

Onderzoeksjournalist Huib Modderkolk van de Volkskrant schreef het boek Het is oorlog maar niemand die het ziet. Hij deed zes jaar onderzoek naar de keerzijden van internet.

Lees verder

Reportage | rookruimten

cartoon rookruimten

Rookverbod geen grap

Vanaf 1 april mogen er geen rookruimten meer zijn. Een harde regel. Maar wel eentje die zacht moet landen, zeggen een café-eigenaar, een inspecteur en een parlementariër.

Lees verder

Nieuws | onderzoek

foto artikel kracht en tegenkracht

Onderzoek: Kracht en tegenkracht

Wat zijn de risico’s bij langzittende bestuurders bij woningcorporaties? Je leest het in het onderzoek ‘Kracht en tegenkracht’ van ILT.

Lees verder

Debat | Slimme apparaten

foto hacker

Het gevaar van slimme apparaten

Overheersen de risico’s van slimme apparaten het gemak, of zijn we in staat ons er voldoende tegen te wapenen?

Lees verder

Nieuws | risico's

foto draadhek

‘Inspecteur, neem risico’s’

Kijk over de grenzen van je mandaat. Dat stelt Femke de Vries, bijzonder hoogleraar Toezicht.

Lees verder

Debat | (On)veiligheid

foto-vergrootglas

Willen we meer of minder regels?

Dat de wereld fundamentele tekortkomingen kent, altijd onaf is, wil er maar niet in. Dat stelt hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen.

Lees verder

Nieuws | controles

foto-vergrootglas

Samen optrekken tegen ‘rotte appels’

NZa, IGJ en ISZW samen tegen rotte appels in de zorg. Inspecties pakken tijdens gezamenlijke bezoeken fraude, slechte arbeidsomstandigheden en ondermaatse zorg aan.

Lees verder

Nieuws | zelfscans

foto-vergrootglas

Minder handhaving door zelfscans

Met filmpjes helpt ISZW doelgroepen zelf te controleren op regels. Dat scheelt inzet op handhaving.

Lees verder

Column | Paul Frissen

foto Paul Frissen

Niets doen of toch handhaven?

In zijn essay ‘De inspectie stelt een onderzoek in…’ houdt Paul Frissen de rol van inspecties tegen het licht. Rob van Lint, inspecteur-generaal van de NVWA reageert.

Lees verder

Opinie | over het platform

foto-vergrootglas

Platform Innovatie Toezicht online

We zijn live. Waarover moeten we komende tijd hoognodig de discussie voeren?

Lees verder

Opinie | Hans Boutellier

Hans-boutellier-foto

Responsief met een bite

Hans Boutellier stelt in zijn essay ‘Responsief met een bite’ of het hedendaagse toezicht voldoende aansluit op actuele maatschappelijke ontwikkelingen.

Lees verder

september 2019

Agenda

afbeelding-van-agenda Schrijf ook de data waarop de publieksbijeenkomsten plaatsvinden alvast in je agenda!

Lees verder

Reportage | e-step

cartoon-step

Ruimte voor de e-step

De elektronische step is door strenge regels praktisch verboden. Dat kan niet, zeggen consument, ANWB en VVN. Een nieuwe benadering is nodig.

Lees verder

Nieuws | internetfora

Internetfora-Belastingdienst-foto

Belastingdienst opent digitale deuren


Met drie internetfora laat de dienst klanten in gesprek gaan met inspecteurs en met elkaar. Dit voorkomt fouten en dus werk.


Lees verder

Nieuws | marktplaats

nvwa-en-marktplaats

NVWA tackelt samen met Marktplaats illegale handel

NVWA kan met een knop verdachte handel melden, die Markplaats versnelt controleert en desnoods verwijdert.

Lees verder

Nieuws | essays

Staat-van-toezicht-voorkant

Staat van het toezicht in tien essays

Wat vragen we van toezicht in een tijdperk van transities? In tien essays gaan we op zoek naar antwoorden.

Lees verder

Video | straatinterviews

WAT WEET Ú EIGENLIJK VAN TOEZICHT?

Waaraan denken burgers bij het woord ‘toezicht’? We vroegen het de mensen op straat.

Longtweet | onderwijsinspectie

foto-erik-meester

‘Onderwijsinspectie, voorkom problemen aan de voorkant’

Erik Meester is in zijn tweet kritisch over de rol van de Onderwijsinspectie. Wat is zijn advies?

Lees verder

Opinie | maatschappelijke dialoog

tekening-jane

‘WE MOETEN DE KRITIEK WILLEN HOREN’

Het Platform Innovatie Toezicht is onderdeel van de maatschappelijke dialoog die rijksinspecties willen voeren over toezicht. Waarom?

Lees verder

COLUMN | HANS BOUTELLIER

Leestijd 3 minuten

Hans Boutellier, wetenschappelijk directeur Verwey-Jonker Instituut:

‘Het nieuwe toezicht is responsief, met een bite’

Hans-boutellier-foto

Op verzoek van de Inspectieraad schreef Hans Boutellier, wetenschappelijk directeur van het Verwey-Jonker Instituut, samen met Hèlen Heskes en Jessica van den Toorn een essay over het ‘nieuwe toezicht’. In ‘Responsief met een bite’ stelt hij de vraag of het hedendaagse toezicht voldoende aansluit op actuele maatschappelijke ontwikkelingen. De vraag stellen is hem beantwoorden: nee dus. “Maar er is al veel in gang gezet.”

Waar komt uw belangstelling voor handhaving en toezicht vandaan?

“Mijn hele loopbaan heb ik me beziggehouden met vraagstukken rondom criminaliteit. Dat is moraal op het scherpst van de snede. Wat doen mensen elkaar aan en in hoeverre is de overheid gerechtigd om zich daar tegenaan te bemoeien? Er is een bepaalde grens in wat mensen elkaar aan kunnen doen. En er is ook legitimiteit om daar tegen op te treden. Dat zegt alles over hoe we als samenleving in elkaar zitten. De vragen ‘Wat mag?’, ‘Wanneer moeten we optreden?’ en ‘Hoe doe je dat dan?’ gelden ook voor de wereld van handhaving en toezicht.”

Hoe bent u te werk gegaan bij het schrijven van het essay?

“We zijn begonnen om casussen te analyseren; daar zijn wij goed in. Co-auteur Hèlen Heskes heeft bovendien zelf veel ervaring met het werkveld: zij komt namelijk van een inspectie vandaan (en is inmiddels weer werkzaam bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd)”. Zelf heb ik de grotere analyses gemaakt. In mijn boek ‘De Improvisatiemaatschappij’ stelde ik me al de vraag hoe de netwerksamenleving zich organiseert. We hebben als maatschappij echt een andere structuur dan dertig/veertig jaar geleden. Terwijl maatschappelijke organisaties vaak nog vastzitten in oude stramienen. Zij – ja, ook inspecties – worstelen met de vraag hoe ze zich moeten aanpassen.”

Voldoen de kernwaarden uit het verleden niet meer?

“Vanaf 2001 hebben inspecties een omslag gemaakt naar: onafhankelijk, professioneel en transparant. Prima uitgangspunten. Toch zie je in loop van de deze eeuw andere verwachtingen ontstaan: het publiek is minder bereid om incidenten te accepteren. Maar ook de complexiteit van werkzaamheden is toegenomen. En de maatschappij is veranderd. Zo hebben veranderingen in de etnische samenstelling van de samenleving, en de reacties daarop, belangrijke consequenties voor met name de toezichthouders in het sociaal domein. Een voorbeeld: je kunt zeggen dat de onderwijsinspectie ervoor moet zorgen dat het op school goed gaat. Maar dat is nu te mager. Die school is een knooppunt waar veel maatschappelijke problemen en organisaties samenkomen. Logisch gevolg is dat je als onderwijsinspectie dan moet samenwerken, bijvoorbeeld zoals nu al gebeurt in Toezicht Sociaal Domein, in een netwerk van andere toezichthouders. En op veel meer werkterreinen zie je dergelijke samenwerkingsverbanden. Inspecties moeten meebewegen met de maatschappelijke dynamiek en inspelen op ingewikkelde samenwerkingsverbanden.”

Hoe kom je dan als inspectie c.q. toezichthouder tot een bevredigende manier van werken, die ook maatschappelijk wordt geaccepteerd?

“Er is al veel in gang gezet. Maar in ons essay schetsen we drie oplossingsrichtingen. Ten eerste moet toezicht meer gaan werken vanuit de maatschappelijke functie, of: de bedoeling. Waar gaat het nou eigenlijk om? Het gaat om toezicht op de kwaliteit van outcome, in plaats van de output van een organisatie. Een voorbeeld: bij de jeugdhulpverlening is het van belang dat kinderen goed worden geholpen op een manier die voor hen werkt. Tegenwoordig zijn er steeds meer kleinere instellingen die op een alternatieve, meer kleinschalige manier jeugdhulp verlenen. Voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd moet het dan niet het belangrijkste zijn dat deze kleine hulpverleners voldoen aan alle eisen waar ook de grote hulpverleners aan voldoen, maar of zij het kind ook echt op een goede manier verder helpen. De IGJ probeert nu al op die manier te werken.

Ten tweede moet toezicht aansluiting vinden bij het perspectief van de burger. Zichtbaar optreden bij misstanden, heldere communicatie rond incidenten en een transparante werkwijze. Maar ook moet toezicht burgers betrekken en hen benutten voor ‘alledaags toezien’, iets waartoe burgers steeds beter in staat zijn.

En tenslotte moet de inspectie begrijpen dat ze er niet alleen voor staat. Ze opereert in een netwerk waar je gebruik van kunt maken. Heel veel partijen hebben intern toezicht. We pleiten ervoor dat inspecties daar meer gebruik van maken. Dat vergroot de capaciteit, tot op zekere hoogte. En ja, het is mogelijk om tegelijk responsief te zijn – samenwerking te zoeken – en toch die onafhankelijke bite te houden.”

Meer weten? Lees hier het volledige essay van Hans Boutellier.


Is toezicht een nuttige fictie?

Ook Paul Frissen, directeur van Nederlandse School voor Openbaar Bestuur, schreef een essay over toezicht. Hans Boutellier reageert op drie stellingen uit dat politiek-filosofisch getinte betoog, zoals ‘Toezicht is een nuttige fictie.’