SPOT ON is hét platform over innovatie van toezicht. Daarover gaan we hier op het scherpst van de snede met elkaar in dialoog. Met prikkelende artikelen, reacties, video’s, interviews en inspirerende voorbeelden uit de praktijk.

Wat zijn nieuwe vergezichten als we kijken naar toezicht? Welke oplossingsrichtingen zijn kansrijk? Welke aanpak werkt?

Wat gaat er al goed in de praktijk van alledag? Welke kennis en ervaring kunnen we uitwisselen? En van welke ervaringen kunnen we leren?

Wat zijn interessante actuele ontwikkelingen in toezicht? Welke trends tekenen zich af? Hoe krijgt innovatie vorm?

nieuws | satellieten

Foto de ruimte

Meten vanuit de ruimte

Wie nauwkeuriger de uitstoot van zwavel- en stikstofdioxiden op zee wil meten en beoordelen, kan de inzet van satellieten overwegen. Maar hoe doe je dat? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de universiteiten van Leiden en Wageningen doen hier samen onderzoek naar

Lees verder

reportage | Inspecteur Rebecca

Foto Rebecca van der Linden

'Ik ben een vakidioot'

Als jong meisje droomt Rebecca van der Linden er al van om gevechtspiloot te worden. Helaas miste ze het talent voor het besturen van een vliegtuig, maar het werken bij Defensie bleef trekken. Nu werkt ze als inspecteur bij de Inspectie Militaire Gezondheidszorg. En is het haar droombaan?

Lees verder

reportage | muizenplaag

Foto muizenplaag

Muizenplaag vraagt om meer samenwerking

Er is sprake van een heuse muizenplaag. Althans, afgaande op het aantal meldingen bij de NVWA: een toename van 285 procent in vier jaar tijd.

Lees verder

Reportage | Inspecteur Calijn Hylkema

Foto Calijn Hylkema

'Interessant om het puzzeltje te leggen'

Calijn Hylkema-van der Kolk, is een van de jongste inspecteurs voor het primair onderwijs. Met hart en ziel zet ze zich in voor beter onderwijs. Wat drijft haar en wat vindt ze zo mooi aan haar vak?

Lees verder

Column | Michiel Korthals

foto michiel korthals

'Herstel de band met ons voedsel'

We zijn vervreemd van wat we eten. Dat stelt Michiel Korthals, hoogleraar voedselfilosofie aan de Wageningen Universiteit. Hij schreef er het boek 'Goed eten' over.

Lees verder

Column | John Derksen

foto John Derksen

'Aan de voorkant veiligheid regelen'

De overheid en de consument krijgen geen grip op de risico's van slimme apparaten. Zo stelt Volkskrant-onderzoeker Huib Modderkolk. Maar plaatsvervangend hoofdinspecteur John Derksen van Agentschap Telecom ziet toch wel mogelijkheden.

Lees verder

Longtweet | hogere boetes

foto tweet hogere boetes

‘Hogere boetes voor recidivisten’

Hoe vaker je een overtreding begaat, hoe hoger de boete wordt. Dat is eerlijker en gaat handhaving makkelijker maken. Zo stelt Peter van der Knaap (SWOV).

Lees verder

Debat | Eigen regie

Foto-van-pillen

Op eigen risico - de gevaren van de doe-het-zelf-zorg

Wat zijn de voor- én nadelen van de toenemende eigen regie in de zorg? Daarover gingen zorgverleners, patiënten, mantelzorgers en professionals uit de wereld in gesprek.

Lees verder

Debat | Voedselveiligheid

Internetfora-Belastingdienst-foto

Weten we nog wel wat we eten?

De mensen vervreemden van hun voedsel en kunnen de kwaliteit niet controleren. Met alle risico’s. Zo stelt voedselfilosoof Michiel Korthals. 

Lees verder

Video | voedselveiligheid

Weten we nog wat we eten?

Waardoor laten consumenten zich leiden wanneer zij boodschappen doen? Wij gingen de straat op.

Column | John Verhoef

foto John Verhoef

Maatwerk vereist bij eigen regie op zorg

Is het een kille bezuiniging of staat de mens écht centraal? Dat hangt volgens lector John Verhoef af van individuele mogelijkheden en wensen.

Lees verder

Column | Huib Modderkolk

foto Huib Modderkolk

'Risico's zijn groot maar onzichtbaar'

Onderzoeksjournalist Huib Modderkolk van de Volkskrant schreef het boek Het is oorlog maar niemand die het ziet. Hij deed zes jaar onderzoek naar de keerzijden van internet.

Lees verder

Reportage | rookruimten

cartoon rookruimten

Rookverbod geen grap

Vanaf 1 april mogen er geen rookruimten meer zijn. Een harde regel. Maar wel eentje die zacht moet landen, zeggen een café-eigenaar, een inspecteur en een parlementariër.

Lees verder

Nieuws | onderzoek

foto artikel kracht en tegenkracht

Onderzoek: Kracht en tegenkracht

Wat zijn de risico’s bij langzittende bestuurders bij woningcorporaties? Je leest het in het onderzoek ‘Kracht en tegenkracht’ van ILT.

Lees verder

Debat | Slimme apparaten

foto hacker

Het gevaar van slimme apparaten

Overheersen de risico’s van slimme apparaten het gemak, of zijn we in staat ons er voldoende tegen te wapenen?

Lees verder

Nieuws | risico's

foto draadhek

‘Inspecteur, neem risico’s’

Kijk over de grenzen van je mandaat. Dat stelt Femke de Vries, bijzonder hoogleraar Toezicht.

Lees verder

Debat | (On)veiligheid

foto-vergrootglas

Willen we meer of minder regels?

Dat de wereld fundamentele tekortkomingen kent, altijd onaf is, wil er maar niet in. Dat stelt hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen.

Lees verder

Nieuws | controles

foto-vergrootglas

Samen optrekken tegen ‘rotte appels’

NZa, IGJ en ISZW samen tegen rotte appels in de zorg. Inspecties pakken tijdens gezamenlijke bezoeken fraude, slechte arbeidsomstandigheden en ondermaatse zorg aan.

Lees verder

Nieuws | zelfscans

foto-vergrootglas

Minder handhaving door zelfscans

Met filmpjes helpt ISZW doelgroepen zelf te controleren op regels. Dat scheelt inzet op handhaving.

Lees verder

Column | Paul Frissen

foto Paul Frissen

Niets doen of toch handhaven?

In zijn essay ‘De inspectie stelt een onderzoek in…’ houdt Paul Frissen de rol van inspecties tegen het licht. Rob van Lint, inspecteur-generaal van de NVWA reageert.

Lees verder

Opinie | over het platform

foto-vergrootglas

Platform Innovatie Toezicht online

We zijn live. Waarover moeten we komende tijd hoognodig de discussie voeren?

Lees verder

Opinie | Hans Boutellier

Hans-boutellier-foto

Responsief met een bite

Hans Boutellier stelt in zijn essay ‘Responsief met een bite’ of het hedendaagse toezicht voldoende aansluit op actuele maatschappelijke ontwikkelingen.

Lees verder

september 2019

Agenda

afbeelding-van-agenda Schrijf ook de data waarop de publieksbijeenkomsten plaatsvinden alvast in je agenda!

Lees verder

Reportage | e-step

cartoon-step

Ruimte voor de e-step

De elektronische step is door strenge regels praktisch verboden. Dat kan niet, zeggen consument, ANWB en VVN. Een nieuwe benadering is nodig.

Lees verder

Nieuws | internetfora

Internetfora-Belastingdienst-foto

Belastingdienst opent digitale deuren


Met drie internetfora laat de dienst klanten in gesprek gaan met inspecteurs en met elkaar. Dit voorkomt fouten en dus werk.


Lees verder

Nieuws | marktplaats

nvwa-en-marktplaats

NVWA tackelt samen met Marktplaats illegale handel

NVWA kan met een knop verdachte handel melden, die Markplaats versnelt controleert en desnoods verwijdert.

Lees verder

Nieuws | essays

Staat-van-toezicht-voorkant

Staat van het toezicht in tien essays

Wat vragen we van toezicht in een tijdperk van transities? In tien essays gaan we op zoek naar antwoorden.

Lees verder

Video | straatinterviews

WAT WEET Ú EIGENLIJK VAN TOEZICHT?

Waaraan denken burgers bij het woord ‘toezicht’? We vroegen het de mensen op straat.

Longtweet | onderwijsinspectie

foto-erik-meester

‘Onderwijsinspectie, voorkom problemen aan de voorkant’

Erik Meester is in zijn tweet kritisch over de rol van de Onderwijsinspectie. Wat is zijn advies?

Lees verder

Opinie | maatschappelijke dialoog

tekening-jane

‘WE MOETEN DE KRITIEK WILLEN HOREN’

Het Platform Innovatie Toezicht is onderdeel van de maatschappelijke dialoog die rijksinspecties willen voeren over toezicht. Waarom?

Lees verder

OPINIE | ROB VAN LINT

Leestijd 5 minuten

Niets doen of toch handhaven?

In zijn essay ‘De inspectie stelt een onderzoek in…’ houdt Paul Frissen, bestuursvoorzitter van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB), de rol van inspecties tegen het licht. Wees voorzichtig met normatieve opvattingen, is zijn boodschap. Rob van Lint, inspecteur-generaal van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit reageert.

foto Paul Frissen

Paul Frissen:

‘Niets doen is ook een optie’

Inspectie geeft betekenis

“De inspectie stelt een onderzoek in…’ Zo vat Jan van den Bos, inspecteur-generaal van Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en voorzitter van de Inspectieraad, de belangrijkste taak van de inspecties samen. En juist om die aankondiging gaat het. Het belangrijkste van inspecteren is namelijk dat organisaties en burgers beseffen dat de inspectie bestaat. De inspectie heeft vooral een symbolische functie: ze geeft betekenis. Op het moment dat de overheid – en dus ook een inspectie - denkt de wereld beter te kunnen maken, is wantrouwen gepast.”


Vrijheid van afwijking

“Een voorbeeld. Op het gebied van gezondheid en voedsel is er een preventieakkoord gesloten. Zeventig partijen kondigen acties aan om uit te dragen hoe het hoort, gezond eten en drinken. De gezondheidsopvattingen van de elite worden daarmee opgelegd aan de rest van de samenleving. We moeten ook meer bewegen: in de openbare ruimte rennen in strakke lycra broekjes. De overheid maakt beleid op basis van opvattingen over hoe het leven moet worden geleefd. Maar wij leven in een democratie en een democratische rechtsstaat. Er is vrijheid van afwijking. Er zijn verschillende opvattingen over wat gezond is. Of wat veilig is. Of wat goed onderwijs is. Dat de overheid daarover één opvatting oplegt, is geen goed idee. Omdat de overheid uiteindelijk geweld mag gebruiken, moet ze een grote mate van voorzichtigheid tonen in het opleggen van regels.”

Het leven is imperfect

“Natuurlijk, een ambtenaar moet soms handelen. Maar dan is het besef noodzakelijk dat er altijd tekortkomingen en beperkingen zijn. En er is tragiek. Om die reden moet de overheid haar maakbaarheidsopvattingen matigen. Het leven is imperfect en dat is vaak ook de grote schoonheid ervan. Juist als de overheid en haar dienaren menen de imperfecties van het bestaan te kunnen opheffen, dreigt er groot gevaar. De vrijheid van de mens heeft te maken met het fundamentele recht om af te wijken.”

Kan de samenleving het zelf?

“Mijn favoriete beleidsaanbeveling is: ‘Niets doen is altijd een optie’. Dat hoort voor elke inspecteur een afweging te zijn. Kan de samenleving het ook zelf? En zo nee, komt dat dan omdat de overheid zich jarenlang ergens te veel mee bemoeid heeft? Pas als er – na lang en zorgvuldig nadenken - toch een categorie burgers overblijft die niet voor zichzelf kan zorgen én ook de samenleving niet kan inspringen, dan kan de overheid stellen: ‘Daar zijn wij dan voor’. Dit geldt wat mij betreft voor politici en ambtenaren, en dus ook voor inspecteurs.”

Paul Frissen is bestuursvoorzitter van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur en hoogleraar Bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg

Voor de Inspectieraad schreef Paul Frissen samen met Petra Ophoff het essay ‘De inspectie stelt een onderzoek in…Toezicht en de symbolische orde van het politieke’. Dat leest u hier.


foto Rob van Lint

Rob van Lint:

‘Handhaven is soms de enige optie’

Schijnveiligheid

“Paul Frissen geeft een prikkelende boodschap af: ‘Niets doen is ook een optie’. Dat is me uit het hart gegrepen. Want hoe vaak wordt op een incident niet gereageerd door de inzet van nieuwe regels en extra handhaving? Soms terecht, maar vaak ook niet. In de hitte van het moment lijkt het daadkrachtig, maar het leidt vaak tot schijnveiligheid. Alsof de samenleving risicoloos kan zijn, alsof de samenleving beter of veiliger wordt als we maar extra regels stellen en eigen verantwoordelijkheid verminderen.”


Normatieve opvatting

“Paul Frissen waarschuwt ook voor normatieve opvattingen. En ook dat deel ik. Maar is zijn eigen betoog en de vele voorbeelden daarin ook niet een uiting van een normatieve opvatting? Waar is zijn betoog gebaseerd op empirische, bestuurskundige inzichten en waar vloeit het voort uit een maatschappijvisie? Het lijkt soms alsof hij de zogenoemde ‘nachtwakersstaat’ bepleit. Dat mag, maar dat is geen bestuurskundig inzicht.”

Dure plicht

“Ik ben van oordeel dat er vele terreinen van maatschappelijke zorg zijn waar niets doen geen optie is. Waar handhaven een dure plicht is. Op het terrein van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit denk ik onder meer aan de zorg voor veilig voedsel, voor dierenwelzijn, het voorkomen van verontreiniging door mest en het borgen van de veiligheid van speeltoestellen.”

Verantwoordelijkheid

“Natuurlijk is het in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven om bijvoorbeeld te zorgen voor veilig voedsel in de schappen en is het de verantwoordelijkheid van de burger om – om maar wat te noemen - kipfilet goed te verhitten. Maar het in de hele keten van boerderij tot consument traceren van verontreinigingen en het opleggen van maatregelen is echt een verantwoordelijkheid van een inspectiedienst. En keer op keer blijkt dat ook hard nodig, omdat het kennelijk voor sommige bedrijven aantrekkelijk is om de eigen verantwoordelijkheid niet te nemen. Handhaven is dan de enige optie.”

Toezicht innovatief vormgeven

“De uitdaging is wel om ons toezicht op de naleving van regels die door de politiek gesteld worden, steeds zo innovatief mogelijk vorm te geven. Rekening houdend met de verantwoordelijkheid die bedrijven en burgers wel nemen. Zacht waar het kan, hard waar het moet. Steeds in verbinding met bedrijven, burgers en maatschappelijke organisaties. En samenwerkend, zodat de inspectielast zo laag mogelijk is. Efficiënt werkend. Kortom, innovatief toezicht! Daarom is deze debatreeks over innovatie van het toezicht, op initiatief van de rijksinspecties verenigd in de Inspectieraad, ook zo relevant.”

Rob van Lint is inspecteur-generaal Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.